Strój jurgowski

Strój górali spiskich jest bardzo różnorodny, a na jego powstawanie oddziaływały zarówno wpływy: polskie, słowackie, niemieckie, węgierskie jak i wołoskie. Strój występuje w trzech odmianach obejmując miejscowości:

  1. odmiana jurgowska: Jurgów, Czarna Góra, Rzepiska;
  2. odmiana trybska: Trybsz, Nowa Biała, Krempachy, Dursztyn;
  3. odmiana kacwińska: Kacwin, Frydman, Falsztyn, Łapszanka, Łapsze Niżne, Łapsze Wyżne, Niedzica; 

Ubiór kobiecy składa się z: białej, lnianej koszuli z szerokimi, marszczonymi rękawami zdobionymi czarnym haftem. Na koszulę zakłada się ‘kabotek’ wraz z ‘suknią’ z czerwonej ‘jangljii’, ozdabiane złotą tasiemką (‘pasmanterią’), pod spód ‘spodnik’ (rodzaj halki). Uzupełnieniem stroju jest biała ‘zopaska’, ozdobiona ‘mereżką’, czerwone korale oraz wstążki. Nogi obuwa się w ‘ciźmy’ - buty z wysokimi cholewami, nazywane dawniej ‘szangrinki’ (buty te weszły w użycie dopiero na przełomie XIX i XX w., a wcześniej podobnie jak na Podhalu noszono kierpce). Zimą nosi się brązowe ‘serdaki’ ozdobione kolorowym haftem i aplikacjami. Dawniej używano również białych, zdobionych kożuchów, które pod koniec XIX w. wyszły z użycia. Dziewczęta do tańca zakładają charakterystyczny dla Jurgowa ‘wionek’ ozdobiony drobnymi koralikami i barwnymi wstążkami.
Wersją odświętną stroju jest ‘rąbkowy fartuch’ z ‘lelujami’ wykonany z najcieniej przędzionego lnu. Elementem wyróżniającym mężatkę jest tybetowy ‘czepiec’, biała, ‘rąbkowa’ chusta oraz ‘rańtuch’ (rodzaj szala). Nakrycia te używa się do tańca ‘staro baba’.

Jurgowski strój męski składa się z białej, lnianej koszuli, ozdobionej na mankietach ‘mereżką’ i spiętej pod szyją metalową spinką oraz białych ‘portek’ z sukna. ‘Portki’ przeszyte są na szwach czerwonymi sznurkami, a przy ‘przyporach’ ozdobione haftem, tzw. ‘ślimockami’ z kwiatami po bokach i z serduszkiem u dołu oraz rozszerzoną krokiewką otoczoną ‘pazdurkami’. Strój uzupełniają: szeroki, skórzany pas bacowski – ‘opasek’ zapinany metalowymi klamrami, ‘kierpce’ ze skóry oraz filcowy kapelusz z ‘kostkami’ (dawniej również z ‘retiaskami’). Mężczyźni zakładają również brunatne ‘serdaki’ bogato zdobione kolorowymi aplikacjami i haftem. Wierzchnim nakryciem jest też brązowa ‘sukmana’, wykonana z jednego płatu sukna, przewiązana pod szyją czerwoną wstążką i przepasana ‘opaskiem’. Jest to charakterystyczny ubi& oacute;r drużbów weselnych (używany m.in. do tańca ‘staro baba’). Ozdobą kapelusza ‘drużbiarskiego’ są gęsie piórka. 

Obecnie w Jurgowie kobiety zakładają rąbkowe ‘fartuchy’ i ‘rańtuchy’ tylko z okazji dużych świąt (głównie Bożego Ciała) oraz podczas występu zespołu regionalnego do tańca ‘staro baba’. Dawniej, jeszcze w połowie XX w., dziewczęta w każdą niedzielę zakładały do kościoła rąbkowe ‘fartuchy’. Zanikły natomiast zupełnie takie elementy kobiecego ubiory jak: biały kożuch, czy też ślubny strój głowy, nazywany ‘porta’ lub ‘koronka’ (był to rodzaj wianka ze sztucznymi kwiatami, koralikami i wstążkami).